Sinds een paar jaar heb ik weer contact met een oud-legionair uit Groot-Brittannië. Deze kerel was net als ik sergeant in het Franse Vreemdelingenlegioen. Ik leerde hem kennen in Castelnaudary. Ikzelf was twee jaar burger geweest na mijn vijf jaren bij het 2e REP in Calvi en ik was teruggegaan naar het Legioen om deel te nemen aan de Golfoorlog. Dat bleek ijdele hoop en ik werd ingedeeld bij de 2e Compagnie van het 4e RE in Castelnaudary. De Britse sergeant was daar al instructeur en zo leerden we elkaar kennen. Allen, zo heette hij, zou later met mij meegaan naar Kroatië als vrijwilliger in het Kroatische leger.

Na vijftien jaar niets van elkaar gehoord te hebben, hebben we dus sinds een paar jaar weer contact. We bespraken eens de oorlog in Kroatië en Bosnië en ik opperde dat eigenlijk het Vreemdelingenlegioen wel recht had op een officieel bedankje van de Kroatische regering voor het enorme aantal legionairs dat een bijdrage leverde aan deze oorlog. Allen moest hard lachen en antwoordde dat het wel wat ver zou gaan om het Legioen te bedanken voor het grote aantal deserteurs. Zeker waar. Maar het is ook waar dat de grote aantallen legionairs en oud-legionairs die naar voormalig Joegoslavië gingen een belangrijk stempel hebben gedrukt op het verloop van die oorlog. Ik weet natuurlijk niet wat er gebeurt zou zijn zonder al die legionairs. Maar wie weet dat wel?

In ieder geval was de inbreng van legionairs gigantisch:

- Zeven Kroatische generaals waren afkomstig uit het Legioen: Ante Roso, Ante Gotovina, Mirko Norac, Ilja Toth, Miljenko Filipovic, Zeljko Glasnovic en Zvonimir Skender.

- de stijl en de cultuur van een aantal élite-eenheden van het Kroatische leger waren afgekeken van die van het Legioen. Vooral bij de eenheden die rechtstreeks onder de minister van Defensie vielen was dat zo: Bojna Zrinski en Bojna Frankopan. Deze eenheden waren bovendien gevuld met mannen afkomstig uit het Vreemdelingenlegioen. Dezen waren instructeurs en officieren maar ook veel Kroatische oud-legionairs dienden in deze eenheden. Vooral Kroatische en Bosnische legionairs deserteerden massaal uit Frankrijk om mee te vechten.

- in vele andere strijdgroepen, vooral ook aan het begin van de oorlog, waren de leiders afkomstig uit het Legioen. En overal waren er officieren, die hun opleiding hadden gehad als gewoon legionair.

- ongeveer honderd buitenlandse vrijwilligers sneuvelden in de oorlogen in voormalig Joegoslavië. Zeker negen van hen zijn geïdentificeerd als oud-legionair. Mogelijk zijn er dus nog meer. Dat is dus bijna 10%. Buiten beschouwing in deze lijst zijn de Kroatische en Bosnische oud-legionairs die sneuvelden. De legionairs:

Frank (achternaam onbekend). Brits. Gesneuveld september 1995

Thomas Linder. Duits. 2e REP. Gesneuveld 20 mei 1992 in Mostar

Pierre Metral (in het Legioen heette hij Massonier). Frans. Gesneuveld in Tomislavgrad april 1992

Ronnie Pereversov. Canadees. Diende in het Britse leger, het Rhodesische leger en in het Legioen. Gesneuveld in Bosnië 1995

John Rowley. Brits. Gesneuveld augustus 1992

David Stallard. Brits. Ook zijn vader was legionair. Gesneuveld in Kroatië in 1991 of 1992.

Hans Strassburger. Duits. Gesneuveld op 22 september 1995

Johan Tilder. Nederlands. Diende bij het Nederlandse Korps Commando Troepen en in de 2e Compagnie van het 4e RE. Vermoord door de Serviërs in Knin in 1994.

Eric Williams alias Di Tomaso. Canadees. 2e REP. Gesneuveld in Mostar 1993.

Ook bij strijdgroepen van de Serviërs dienden oud-legionairs, al zijn de aantallen waarschijnlijk veel lager. De Serviër Milorad Ulemek, ex-2e REP en goede vriend van de Kroaat Gotovina (die diende met 2e REP in Kolwezi) bijvoorbeeld. Zijn bijnaam was Legija (de legionair) en hij werd ook Lukovic genoemd. Hij was de grote man achter de moord op de Servische premier Djindjic.

Vroeger zei men vaak dat na elke oorlog nieuwe vrijwilligers naar het Legioen vertrokken. Maar nu ziet men dat het ook andersom is. Wanneer er ergens een oorlog uitbreekt, stromen de legionairs toe. Dankzij de enorme vrijheidsdrang die er huist in bijna elke legionair, dankzij de hoeveelheid durf en ondernemingslust, de zucht naar avontuur, de tomeloze energie en de militaire kwaliteiten van de toegestroomde vrijwilligers uit het Legioen, kon een land in nood als Kroatië toch een vuist maken. En dat is voor iedere legionair en oud-legionair wel iets om trots op te zijn. Het is zoals ons altijd werd ingeprent in het 2e REP: "Nous sommes les seigneurs de guerre!"